دکتر نیری رئیس انجمن سرمایه‌گذاری خطرپذیر کشور در حاشبه نمایشگاه اینوتکس ۲۰۲۶ با حضور در استودیو هاب رسانه با تشریح فعالیت‌های این انجمن در سیزدهمین نمایشگاه اینوتکس، از برگزاری حدود ۲۰۰ جلسه میان تیم‌های متقاضی سرمایه و سرمایه‌گذاران خبر داد و گفت: سرمایه‌گذاری جسورانه یکی از موتورهای محرک فناوری و اقتصادی‌شدن نوآوری در کشورهاست؛ چراکه سرمایه‌گذاران در مرحله‌ای وارد کسب‌وکار می‌شوند که ریسک شکست بالاست، اما در صورت موفقیت، امکان دستیابی به بازدهی قابل توجه وجود دارد.

به گزارش ستاد خبری اینوتکس 2026؛ دکتر نیری با اشاره به سابقه بیش از یک دهه فعالیت انجمن سرمایه‌گذاری خطرپذیر در کشور توضیح داد: این انجمن یک تشکل صنفی کارفرمایی است که مجوز خود را از وزارت کار دریافت کرده و اعضای آن از بخش‌های مختلف زیست‌بوم تأمین مالی فناوری و نوآوری تشکیل شده‌اند. صندوق‌های پژوهش و فناوری، صندوق‌های پژوهش و فناوری خطرپذیر شرکتی یا CVC، شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر، صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه بورسی، شتاب‌دهنده‌ها، تسهیلگرها و اعتبارافزاها از جمله مجموعه‌هایی هستند که در انجمن عضویت دارند.

به گفته او، انجمن در حال حاضر بیش از ۱۸۰ عضو دارد و مجموع سرمایه اعضای آن بیش از ۲۰ همت است؛ رقمی که به گفته نیری، تقریباً با سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست‌جمهوری برابری می‌کند.

۲۰۰ جلسه برای اتصال کسب‌وکارها به سرمایه‌گذاران

نیری با اشاره به حضور انجمن سرمایه‌گذاری خطرپذیر در سیزدهمین نمایشگاه اینوتکس گفت: با توجه به شرایط حاکم بر کشور و کمرنگ‌شدن فضای امید و امیدواری، انجمن تلاش کرد در این رویداد یک پاویون تخصصی ایجاد کند. در این پاویون هشت عضو انجمن از میان صندوق‌های پژوهش و فناوری، صندوق‌های پژوهش و فناوری خطرپذیر شرکتی و شرکت‌های سرمایه‌گذاری حضور داشتند.

او افزود: در کنار حضور این مجموعه‌ها، دو برنامه با عنوان «کافه سرمایه» و «کلینیک سرمایه‌گذاری و توسعه کسب‌وکار» نیز برگزار شد و بیش از ۴۰ مجموعه سرمایه‌گذاری برای حضور در این برنامه‌ها دعوت شدند. تا زمان انجام این گفت‌وگو نیز حدود ۲۰۰ جلسه ارائه میان مجموعه‌هایی که به دنبال جذب سرمایه بودند و سرمایه‌گذاران برگزار شده است.

چرا سرمایه‌گذار باید ریسک کند؟

رئیس انجمن سرمایه‌گذاری خطرپذیر درباره چرایی ورود سرمایه‌گذاران به کسب‌وکارهایی که احتمال شکست آنها بالاست، توضیح داد: اساساً عنوان «خطرپذیر» یا «جسورانه» از اینجا آمده که سرمایه‌گذاری در حوزه‌های نوآورانه و فناورانه ریسک بالایی دارد، اما اگر سرمایه‌گذاری به موفقیت منجر شود، سود بسیار بالایی نیز به همراه خواهد داشت.
به گفته نیری، سرمایه‌گذاران خطرپذیر معمولاً در مقطعی از چرخه عمر یک کسب‌وکار وارد می‌شوند که علاقه‌مندی برای سرمایه‌گذاری در آن نسبت به مراحل بعدی کمتر است. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذار با پذیرش ریسک، به کسب‌وکار کمک می‌کند از مرحله‌ای که احتمال شکست و از بین رفتن آن بالاست عبور کند.
 

او سرمایه‌گذاری جسورانه را یکی از موتورهای محرک فناوری و اقتصادی‌شدن نوآوری دانست و گفت: سرمایه‌گذاران در زمانی وارد کسب‌وکار می‌شوند که آن کسب‌وکار در معرض شکست قرار دارد و به نوعی از «فیل شدن» یا شکست نجات پیدا می‌کند. در مقابل، اگر کسب‌وکار موفق شود، منفعت و سود قابل توجهی نیز برای سرمایه‌گذار ایجاد خواهد شد.

یک سبد سرمایه‌گذاری، نه یک انتخاب

نیری با اشاره به ماهیت سبدی سرمایه‌گذاری خطرپذیر گفت: سرمایه‌گذار خطرپذیر معمولاً با یک پورتفو یا سبدی از سرمایه‌گذاری‌ها مواجه است. معمولاً گفته می‌شود از هر ۱۰ سرمایه‌گذاری یک سرمایه‌گذار خطرپذیر، یک یا حداکثر دو سرمایه‌گذاری موفق می‌شود و هشت مورد شکست می‌خورند؛ اما سود همان یک یا دو سرمایه‌گذاری موفق می‌تواند شکست‌های دیگر را جبران کرده و سود مناسبی نیز برای سرمایه‌گذار ایجاد کند.

او دلیل این مسئله را مقیاس‌پذیری کسب‌وکارهای نوآور عنوان کرد و افزود: بسیاری از پلتفرم‌های اقتصاد دیجیتال که امروز بخشی از زندگی روزمره مردم شده‌اند، نمونه‌ای از همین کسب‌وکارهای مقیاس‌پذیر هستند. رشد سریع و بزرگ‌شدن این کسب‌وکارها باعث می‌شود سود حاصل از آنها در زمان خروج سرمایه‌گذار، چه از مسیر ورود به بورس و چه از طریق فروش سهام به سرمایه‌گذاران جدید، بتواند ریسک اولیه سرمایه‌گذاری را پوشش دهد.

سرمایه‌گذاری خرد؛ اما با منطق بدهی

رئیس انجمن سرمایه‌گذاری خطرپذیر درباره امکان ورود سرمایه‌گذاران خرد به این حوزه نیز گفت: یکی از بخش‌های عضو انجمن، سکوهای تأمین مالی جمعی یا «کرادفاندینگ» هستند و اکنون تعدادی از سکوهای تأمین مالی جمعی فعال در حوزه اقتصاد و فناوری نیز در انجمن عضویت دارند.

 او با اشاره به تفاوت میان سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تأمین مالی جمعی توضیح داد: کسب‌وکارهایی که در مرحله‌ای از عمر خود قرار دارند که امکان دریافت بدهی برای آنها وجود دارد، می‌توانند از مسیر تأمین مالی جمعی و سرمایه‌گذاری‌های خرد استفاده کنند؛ به شرط آنکه جریان درآمدی کسب‌وکار بتواند بازپرداخت این منابع را پشتیبانی کند.

به گفته نیری، مدل سرمایه‌گذاری خرد در ایران عمدتاً بر مبنای بدهی است؛ به این معنا که فردی که سرمایه‌گذاری خرد انجام می‌دهد انتظار دارد اصل پول و سود آن به او بازگردد. بنابراین هر کسب‌وکاری نمی‌تواند از این ابزار استفاده کند و تناسب مدل بدهی با شرایط کسب‌وکار و مرحله‌ای که در چرخه عمر خود قرار دارد، اهمیت دارد.

CVCها چگونه وارد زنجیره ارزش می‌شوند؟

نیری در ادامه به سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی یا CVCها اشاره کرد و گفت: در CVC معمولاً یک سازمان، نهاد یا صنعت مادر وجود دارد که برای سرمایه‌گذاری روی کسب‌وکارهایی اقدام می‌کند که در آینده می‌توانند مکمل زنجیره ارزش آن شرکت مادر باشند.

او برای توضیح این مدل مثال زد: اگر یک شرکت بزرگ در حوزه مواد غذایی، یک CVC داشته باشد، این مجموعه می‌تواند روی کسب‌وکاری در حوزه مواد غذایی سرمایه‌گذاری کند تا در ادامه، آن کسب‌وکار به مکمل زنجیره ارزش شرکت مادر تبدیل شود.