رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران تامین مالی را یکی از اولویت های اصلی اکوسیستم فناوری دانست و بر ضرورت تدوین یک نقشه راه مشخص برای حل این مسئله تاکید کرد.

به گزارش ستاد خبری اینوتکس ۲۰۲۶، پنل «ماندن یا رفتن؛ تصمیم‌هایی که جنگ برای کسب‌وکارها رقم زد» با حضور تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری؛ احسان چیت‌ساز، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ فرزین فردیس، عضو هیئت رئیسه اتاق بازرگانی تهران و نیما قاضی، رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران، در سالن چندمنظوره اینوتکس ۲۰۲۶ برگزار شد.

نیما قاضی، رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران در این پنل با اشاره به تجربه کسب‌وکار خود در مواجهه با بحران‌های اقتصادی و جنگ ۱۲ روزه، بر ضرورت شناسایی و حل یک مسئله محوری در اکوسیستم اقتصاد دیجیتال تأکید کرد و گفت: اگر بتوانیم یک مسئله را به‌درستی و اصولی حل کنیم ممکن است بسیاری از مسائل دیگر نیز به تبع آن برطرف شوند.

قاضی با بیان اینکه پیش از این در یکی از کسب‌وکارهای خود با یک مسئله مالی مواجه شده بودند اظهار کرد: مدتی تلاش کردیم این مسئله را حل کنیم اما به نتیجه نمی‌رسیدیم. در جریان بررسی همان فایل مالی و تحلیل داده‌ها به یک نتیجه جدید رسیدیم که باعث شد بیزنس‌پلن شرکت تغییر کند و مسیر فروش و بازاریابی خود را نیز بر اساس آن تغییر دهیم.

وی افزود: زمانی که جنگ ۱۲ روزه اتفاق افتاد، کسب‌وکار ما که تنها حدود یک سال و نیم از آغاز فعالیتش گذشته بود با بحران بسیار شدیدی مواجه شد اما همان تحلیل و تصمیم استراتژیکی که پیش از آن گرفته بودیم، در ادامه به ما کمک کرد تا از شرایط پس از جنگ عبور کنیم. وقتی به مرحله جنگ ۴۰ روزه رسیدیم، آمادگی بیشتری داشتیم و از قبل می‌دانستیم باید چه اقداماتی انجام دهیم.

رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران با بیان اینکه چنین رویکردی باید در سطح سیاستگذاری نیز وجود داشته باشد ادامه داد: ما در حوزه سیاستگذاری یک اکسل مشخص و یک برنامه جدی و مشترک نداریم که مشخص کند برای استارتاپ‌ها، اقتصاد دیجیتال و امروز هوش مصنوعی دقیقا چه کاری باید انجام دهیم و روی چه موضوعی باید متمرکز شویم.

قاضی تاکید کرد: در بسیاری از موارد با وقوع هر اتفاقی واکنشی عمل می‌کنیم و تلاش می‌کنیم همان بحران را پشت سر بگذاریم، در حالی که لازم است روی یک موضوع مشخص جدی و مستمر تمرکز کنیم و همه بخش‌ها برای حل آن پای کار بایستند.

وی با اشاره به تجربه تدوین طرحی برای تامین مالی شرکت‌ها گفت: چند ماه با معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی برای طراحی یک طرح تامین مالی کار کردیم. قرار بود بخشی از منابع را خود شرکت‌ها تامین کنند، بخشی از منابع موجود صندوق نوآوری و شکوفایی به این طرح اختصاص پیدا کند و بخش دیگری نیز از سوی نظام بانکی تامین شود تا در نهایت منابع برای اعطای تسهیلات به شرکت‌ها مورد استفاده قرار گیرد

قاضی افزود: این طرح عملا بار مالی جدیدی برای دولت ایجاد نمی‌کرد بلکه منابعی که از قبل وجود داشت و برای همین کار در نظر گرفته شده بود، صرفا برای این حوزه اختصاص می‌یافت. با این حال پس از چند ماه پیگیری و مذاکره صندوق نوآوری و مجموعه‌های مرتبط پست‌بانک را به‌عنوان بانک طرف طرح معرفی کردند.

وی ادامه داد: پس از ماه‌ها مذاکره و پیگیری با پست‌بانک حتی به مرحله‌ای رسیدیم که قرار بود از طرح رونمایی شود؛ اما در روز رونمایی اعلام شد که این بانک مورد قبول نیست و باید بانک دیگری برای اجرای طرح انتخاب شود. این اتفاق نشان می‌دهد که حتی در موضوعاتی که منابع آن وجود دارد و بار مالی جدیدی نیز ایجاد نمی‌کند در مرحله اجرا با مشکلات جدی مواجه هستیم.

رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران با اشاره به شرایط پرریسک کسب‌وکارها و مشکلات متعدد موجود در اقتصاد دیجیتال، گفت: کشور در معرض تهدیدها و نوسانات مختلف قرار دارد، مسئله اینترنت همچنان وجود دارد و در کنار همه این مسائل برخی کارهایی را که خودمان باید محکم انجام دهیم نیز به شکل منسجم و مستمر دنبال نمی‌کنیم.

قاضی تاکید کرد: اگر قرار باشد در این حوزه یک موضوع را به‌عنوان اولویت انتخاب کنیم از نظر من مسئله اصلی امروز «تامین مالی» است. باید یک برنامه مشخص و جدی برای تأمین مالی طراحی کنیم و همه بخش‌ها روی اجرای آن بایستند تا این حوزه حرکت کند.

وی با بیان اینکه حل مسئله تامین مالی به معنای تزریق مستقیم پول از سوی دولت نیست اظهار کرد: من هیچ‌وقت نگفته‌ام که دولت باید پول بیاورد و مسئله را حل کند. باید یک مسئله مطرح شود و برای حل آن اقدامات صورت بگیرد.

در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز تاکید کردیم که قرار نیست دولت پول بدهد و کسب‌وکارها منتظر منابع دولتی بمانند. مسئله این است که باید سازوکار تامین مالی را اصلاح و مشکل را حل کنیم.
قاضی افزود: باید بررسی کنیم چرا تامین مالی در این حوزه اتفاق نمی‌افتد و چرا منابعی که در چارچوب قانون جهش تولید دانش‌بنیان برای این حوزه در نظر گرفته شده، به اندازه کافی به شرکت‌های فناوری و اقتصاد دیجیتال نمی‌رسد.

وی با اشاره به رقابت بخش‌های مختلف برای جذب منابع مالی ادامه داد: بخش‌هایی مانند دارو و انرژی منابع بیشتری جذب می‌کنند زیرا شرکت‌های فعال در این حوزه‌ها مالیات بیشتری پرداخت می‌کنند و در نتیجه منابع اعتبار مالیاتی نیز بیشتر به سمت آنها می‌رود. در حوزه اقتصاد دیجیتال نیز تعداد شرکت‌هایی که به سودآوری رسیده‌اند محدود است و همین مسئله باعث می‌شود سهم این بخش از منابع مالی پایین‌تر باشد.

رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران تأکید کرد: اگر بخواهیم مسئله تامین مالی را حل کنیم در واقع باید تعداد زیادی از مسائل دیگر را نیز حل کنیم. باید مشخص شود چرا سرمایه‌گذاری در کشور کاهش پیدا کرده، چرا سرمایه‌گذاران کمتر وارد این حوزه می‌شوند و چرا مسیر خروج برای سرمایه‌گذاران بسته است.

قاضی با اشاره به تجربه جذب سرمایه در کسب‌وکار خود گفت: اخیرا یک جذب سرمایه انجام دادیم و خبر آن منتشر شد و تا حدود سه هفته پیام‌های تبریک دریافت می‌کردیم. در حالی که در گذشته چندین بار جذب سرمایه انجام داده بودیم و انتشار خبر آن اتفاق عجیبی محسوب نمی‌شد و حتی گاهی نسبت به اعداد و جزئیات آن ایراد گرفته می‌شد. اینکه امروز یک جذب سرمایه تا این اندازه مورد توجه قرار می‌گیرد، نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در این حوزه به اتفاقی کم‌سابقه تبدیل شده است.

وی ادامه داد: باید بپرسیم چرا دیگر کسی سرمایه‌گذاری نمی‌کند؟ چرا راه خروج سرمایه‌گذاران را بسته‌ایم؟ چرا حتی شرکت‌های بزرگ و موفق برای ورود به بازار سرمایه و پذیرش در بازارهایی مانند بازار نوآفرین باید با دشواری‌های فراوان مواجه شوند؟

قاضی همچنین با اشاره به ظرفیت موجود در اینوتکس و شرکت‌های نوآور حاضر در این رویداد گفت: در اینوتکس شرکت‌ها و تیم‌های متعددی حضور دارند که می‌توانند مورد سرمایه‌گذاری قرار گیرند اما باید پرسید چرا سرمایه‌گذاری خطرپذیر به اندازه کافی در کشور انجام نمی‌شود و حجم سرمایه‌گذاری خطرپذیر سالانه در ایران چقدر است؟

رئیس انجمن تجارت الکترونیک تهران با تاکید بر اینکه حل همه مشکلات به‌صورت همزمان امکان‌پذیر نیست اظهار کرد: اگر مسئله تأمین مالی را قبول نداریم می‌توانیم یک مسئله دیگر را انتخاب کنیم اما باید یک مسئله را مشخص کنیم و یک بار آن را به‌درستی حل کنیم.

وی افزود: مشکلات دیگری مانند مسائل امنیتی نیز وجود دارد و سال‌هاست درباره آنها صحبت می‌کنیم اما می‌توانیم مسائل پیچیده‌تر را برای مدتی کنار بگذاریم و سراغ مسئله‌ای برویم که همه آن را می‌فهمند؛ مسئله مالی و تامین مالی.

قاضی خاطرنشان کرد: باید کاری کنیم که پول وارد چرخه اقتصاد دیجیتال و فناوری شود، در این چرخه گردش کند و دوباره پول تولید کند. اگر بتوانیم حتی یک مسئله را درست و اصولی حل کنیم ممکن است بسیاری از مشکلات دیگر از ریشه برطرف شوند و حتی دیگر موضوعیتی نداشته باشند.

وی در پایان گفت: در شرایط پیچیده‌ای که در آن قرار گرفته‌ایم و با نوعی انسداد در بخش‌های مختلف مواجه هستیم راه‌حل این است که به جای پراکنده شدن میان مسائل متعدد یک مسئله مشخص را انتخاب کنیم و برای حل واقعی و اصولی آن پای کار بایستیم.