طراح و مشاور هوش مصنوعی، تأمین پردازنده، برق و زیرساخت را از چالش‌های اصلی توسعه هوش مصنوعی در کشور دانست.

به گزارش ستاد خبری اینوتکس 2026؛ جعفر جهانی، طراح و مشاور هوش مصنوعی، با اشاره به چالش‌های زیرساختی توسعه هوش مصنوعی در کشور در پنل تخصصی «هوش مصنوعی در سلامت» گفت: مسئله هوش مصنوعی فقط این نیست که این فناوری چه کاربردها و دقتی دارد، بلکه باید دید برای پیاده‌سازی آن چه زیرساخت‌هایی نیاز است و آیا امکان تأمین این زیرساخت‌ها در کشور وجود دارد یا خیر.

وی با اشاره به تجربه خود در طراحی و بهره‌برداری از زیرساخت‌های هوش مصنوعی افزود: در یکی از آخرین پروژه‌هایی که در داخل کشور به بهره‌برداری رساندم، حتی تأمین یک کارت پردازشی H200 نیز با محدودیت مواجه است و امکان خرید مستقیم سرور مجهز به این کارت وجود ندارد.

جهانی ادامه داد: برای راه‌اندازی زیرساخت هوش مصنوعی، صرف‌نظر از هزینه پردازنده‌ها، بخش‌هایی مانند سرور، رک، کابل‌کشی و ارتباطات نیز مورد نیاز است که هزینه این زیرساخت‌ها به حدود ۱۰۰ هزار دلار می‌رسد.

طراح و مشاور هوش مصنوعی تصریح کرد: اگر بخواهیم این زیرساخت را به‌صورت کامل با پردازنده‌های مورد نیاز تجهیز کنیم، هزینه آن می‌تواند به بیش از ۴ میلیون دلار برسد. علاوه بر این، تأمین تجهیزات نیز زمان‌بر است و حتی پس از ثبت سفارش، تحویل تجهیزات ممکن است چند ماه طول بکشد و قیمت نهایی نیز بر اساس نرخ روز محاسبه شود.

وی با بیان اینکه تأمین برق یکی از چالش‌های جدی توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی است، گفت: اگر بخواهیم یک رک را به‌صورت کامل با پردازنده‌های جدید مجهز کنیم، مصرف برق پردازنده‌ها حدود ۴۰۰ کیلووات خواهد بود و تقریباً به همین میزان نیز برای خنک‌سازی نیاز داریم.

جهانی افزود: اگر تعداد این رک‌ها به ۱۰۰ دستگاه برسد، مصرف برق مجموعه به حدود ۸۰ مگاوات خواهد رسید که عدد بسیار بزرگی است و نشان می‌دهد توسعه زیرساخت هوش مصنوعی فقط مسئله خرید تجهیزات نیست.

وی با اشاره به الزامات استقرار این زیرساخت‌ها اظهار کرد: باید بررسی کنیم آیا امکان استقرار چنین رک‌هایی در دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری یا بیمارستان‌ها وجود دارد و آیا سازه ساختمان، ظرفیت برق و سایر زیرساخت‌های آن محل اجازه چنین کاری را می‌دهد یا خیر.

طراح و مشاور هوش مصنوعی ادامه داد: با توجه به حجم سرمایه‌گذاری مورد نیاز، راه‌اندازی یک مرکز داده هوش مصنوعی می‌تواند نیازمند صدها میلیون دلار سرمایه‌گذاری در بخش‌های الکتریکال، مکانیکال و سایر زیرساخت‌ها باشد.

جهانی با اشاره به پیامدهای زیست‌محیطی و اقلیمی مراکز داده گفت: زمانی که یک دیتاسنتر بزرگ راه‌اندازی می‌شود، گرمای تولیدشده توسط تجهیزات می‌تواند بر شرایط اقلیمی منطقه اثر بگذارد و حتی نوع زندگی، محیط و شرایط کاری و تنفسی مردم اطراف را تحت تأثیر قرار دهد.

وی در ادامه درباره راهکار توسعه هوش مصنوعی با بودجه محدود گفت: اگر برای توسعه یک پروژه هوش مصنوعی تنها یک میلیارد تومان بودجه داشته باشیم، منطقی نیست تمام این مبلغ را صرف خرید زیرساخت کنیم. در چنین شرایطی می‌توان بخشی از بودجه را به اجاره یک مدل یا سرویس هوش مصنوعی از خارج اختصاص داد و بخش دیگر را صرف توسعه زیرساخت و داده‌های بومی کرد.

جهانی تأکید کرد: مدل‌های هوش مصنوعی که در چین، آلمان یا آمریکا توسعه داده شده‌اند، الزاماً برای مسائل ایران بهترین پاسخ را ارائه نمی‌کنند؛ زیرا شرایط، داده‌ها و حتی الگوی بیماری‌ها در کشورها متفاوت است.

وی افزود: بنابراین باید بخشی از سرمایه‌گذاری را به ایجاد زیرساخت و آماده‌سازی داده‌های بومی اختصاص داد تا بتوان این داده‌ها را با مدل‌های هوش مصنوعی تطبیق داد و پاسخ‌هایی متناسب با نیازهای کشور دریافت کرد.

جهانی در پایان خاطرنشان کرد: توسعه هوش مصنوعی در کشور نیازمند نگاه همزمان به مدل، داده، زیرساخت پردازشی، برق، خنک‌سازی و محل استقرار است و نمی‌توان این فناوری را صرفاً با خرید چند پردازنده توسعه داد.